Herdenken in het theater

Het is een traditie uit de jaren ’60: het publiekelijk lezen van theaterteksten na de Nationale Dodenherdenking. Deze traditie werd in 2010 hernomen. De aanleiding was de kloof tussen de Tweede Wereldoorlog en de huidige jonge generatie en het gebrek aan reflectie. Daarom start elk jaar in heel Nederland op 4 mei om 21.00 uur Theater Na de Dam. Ruim tachtig voorstellingen die allemaal op hun eigen manier verhalen vertellen over de Tweede Wereldoorlog.

Zelf heb ik, ondanks dat ik toch al ruim vijf jaar in Amsterdam woon en fervent theaterbezoeker ben, nog nooit een voorstelling van Theater Na de Dam bezocht. Vandaag zie ik de voorstellingen Anne en Zef van de Toneelmakerij en Het Onderzoek van Toneelgroep Amsterdam.

 

Van jeugdvoorstelling naar theatrale lezing

Nog vóór (de de herdenking op) de Dam ga ik naar de Stadsschouwburg, naar Anne en Zef, een jeugdvoorstelling waarin het verhaal wordt verteld van Zef, een Albanese jongen van 15 jaar die uit bloedwraak is vermoord. In de hemel ontmoet hij leeftijdsgenoot Anne Frank. Samen kijken ze terug op hun leven en hun periode als gevangene en onderduiker.

Anderhalf uur later ben ik op weg naar huis, waar ik de Dodenherdenking kijk op tv. Het blijft ieder jaar weer indrukwekkend, de twee minuten stilte gevolgd door het Wilhelmus.

‘Na de Dam’ keer ik terug naar de Stadsschouwburg voor de tweede voorstelling van vandaag, Het Onderzoek. In Het Onderzoek lezen acteurs van Toneelgroep Amsterdam scènes uit het gelijknamige toneelstuk van Peter Weiss (vertaald door Gerrit Kouwenaar). Aan de hand van transcripties van de Frankfurter Processen wordt een beeld geschetst van het dagelijks leven in de concentratiekampen.

Het is bijzonder om bij Anne en Zef in een zaal vol met kinderen te zitten, terwijl bij Het Onderzoek desgevraagd blijkt dat er onder het publiek mensen zijn die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Ze raken me hoe dan ook allebei.

Het zien van kinderen in zo’n verschrikkelijke situatie maakt me heel erg bewust van mijn voorrecht om in vrijheid te kunnen leven en iedere dag te mogen doen wat ik leuk vind. De gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog die zo tastbaar naar voren worden gebracht in Het Onderzoek blijven confronterend. Ze zijn zo ver van mijn bed, maar toch zo waargebeurd.

Zo ben ik een mooie, indrukwekkende theaterervaring rijker. Het is fijn om de herdenking te verdiepen in het theater. Want om hier slechts twee minuten bij stil te staan is veel te kort.

 

credits

Foto Anne en Zef (uitgelichte afbeelding): Sanne Peper
Foto Het Onderzoek: Bart Lunenburg

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *