Moderne muziek in New York

Als je een cultural lifestyle hebt, dan heb je die ook tijdens je vakantie – tenzij je in je bergschoenen op een verlaten bergtop staat, dan is je lifestyle vooral natural. Een paar weken geleden was ik een paar dagen in New York waar ik, naast het uitzoeken waar ik het lekkerste kon eten, ook een aantal muziekvoorstellingen bijwoonde.


Circle Map

In de Upper East Side ging ik naar Park Avenue Armory voor een werk van de Finse componiste Kaija Saariaho. Omdat het een première was van een nieuwe mise-en-espace (semi-enscenering van een muziek- of theaterstuk) van regisseur Pierre Audi, moest ik wel m’n toffe United Nudeschoenen aan. Maar die schoof ik wel pas twintig meter voor de ingang van de Armory aan mijn voeten.

De Armory was ooit het hoofdkwartier van het 7e regiment van de NY infanterie en is nu onder andere het huis van onconventionele podiumkunsten en beeldende kunst. De zaal waar vroeger de soldaten oefeningen deden is enorm en doet aan de Gashouder op het Westergasfabrieksterrein denken. Alleen is de ‘drill hall’ van de Armory nog een tikkeltje groter. Op de grote tribunes die er voor het publiek zijn geplaatst kunnen volgens mij wel meer dan 1000 mensen zitten. Hoewel het een doordeweekse dag is, en hoewel de muziek niet alledaags is, is de zaal goedgevuld. Wellicht ook door de uitvoerders van die avond, de New York Philharmonic.

Die avond luisterde ik naar Circle Map van Saariaho. Deze compositie hoorde ik al in 2012 tijdens het Holland Festival. Het werd in de Gashouder uitgevoerd door het Koninklijk Concertgebouworkest (toevallig toch) en ik was er toen al van onder de indruk. Moderne muziek vind ik lastig om te onthouden, tenzij ik het een tijdje op repeat zet. En daarom was het totaal niet erg om nogmaals een uitvoering van het werk bij te wonen en dan werd het ook nog eens uitgevoerd door de knappe musici van NY Philharmonic. De muziek van Saariaho is ondoorgrondelijk, maar kan heel toegankelijk zijn omdat er zoveel mooie klanken te horen zijn die heel meditatief kunnen werken. We hoorden trouwens al eerder dit jaar werk van Saariaho, de opera Only The Sound Remains in het Opera Forward Festival.

Het concert bestond die avond in NY uit nog drie andere werken van Saariaho. Alle even mooi. In de uitvoering van D’om le Vrai Sens, had klarinettist Kari Krikku een hoofdrol. Hij cirkelde om het publiek en de musici heen en bewoog zich soms als een rockartiest, de aandacht volledig naar zich toe trekkend. Omdat het concert vroeg begon, had ik geen tijd om te eten van tevoren. Ik verheugde me op een late Thai, maar die ging net voor m’n neus dicht. Een zakje Kettle chips en een biertje will do.


Odysseus’ Women & Anaïs Nin

De volgende avond zag ik in de National Sawdust in Brooklyn de voorstelling Odysseus’ Women & Anaïs Nin. Dit muziektheaterwerk is a.s. vrijdag 9 december in het Muziekgebouw te zien. Het is modern muziektheater met muziek van de Nederlandse componist Louis Andriessen in een regie van Jorinde Keesmaat. Keesmaat is een aantal jaar gastregisseur bij het Center for Contemporary Art en heeft in die hoedanigheid een avondvullend programma gemaakt met twee werken van Andriessen.

Ik zal er maar niet omheen draaien: het is geen lichte kost die muziek van Andriessen, maar het raakt je. Lastig om te vertellen waardoor dat komt. Misschien wel door de verschillende lagen met invloeden uit diverse muziekstromingen. Daardoor krijg je niet het gevoel dat je naar een doorwrocht werk zit te luisteren dat maar een lijn volgt. Hoewel dat ook interessant kan zijn, zoals minimalistische muziek. Maar Andriessens muziek is anders dan ‘doorsnee moderne muziek’ en niet in een hok te plaatsen. Het is opzwepend en meedogenloos; het tilt je op en neemt je mee, schudt je heen en weer, om je vervolgens keihard te laten vallen. Baf, daar lig je dan met al je gevoel, verdwaasd en verweesd. De slagen trillen nog na.

De muziek krijgt een extra lading door de regie van Jorinde Keesmaat en het toneelbeeld van Ascon de Nijs. In het eerste stuk staan rondom een wit bad (Anaïs Nin stond vaak in bad te poseren voor een klootzak – haar vader) fantastisch zingende vrouwen in prachtige kleding. Niet eens heel chique kleding, maar wel stijlvol, in mooie kleuren en goed passend. Ik raak erdoor geïnspireerd. Zo zou ik elke dag wel gekleed willen zijn.

 

 

Voor de Nederlandse première komt de Amerikaanse soprane Augusta Caso over voor de titelrol in Anaïs Nin. Terwijl de vier vrouwen zingen, beweegt zij over de grond. In Anaïs Nin komt zij omhoog. Ze is sterk, expressief en een krachtige persoonlijkheid, maar tegelijkertijd integer en kwetsbaar. The New York Times noemde haar optreden ‘courageous’. Dat vond ik ook, maar bovenal mooi. Ga zelf maar kijken en luisteren.

 

credits

foto Circle Map: Sara Krulwich/The New York Times
foto Odysseus’ Women: Ascon de Nijs
uitgelichte afbeelding Anaïs Nin: Jill Steinberg

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *