Weg met de duivel

Akram Khan is een choreograaf die ik mateloos bewonder. Hij is Brits en Bengaals; een kleine, krachtige en soepele danser die de traditionele Indiase khatakdans met snel voetenwerk combineert met moderne dans.

De eerste voorstelling die ik van hem zag, was een duet tussen hemzelf en een andere choreograaf/danser Sidi Larbi Cherkaoui. Ze startten met gelijke bewegingen en een verhaal wat ze vertelden – ook tegelijkertijd. Ik was gelijk onder de indruk van deze prestatie. En hoewel er maar twee mensen dansten, was er genoeg te zien. Zoveel dat ik niet wilde knipperen met mijn ogen, anders miste ik misschien wel iets. Na dit stuk volgden nog een paar duetten waarin Khan danste met anderen, onder andere met topballerina Sylvie Guillem. Ik vond ze allemaal betoverend. Ik zag eerder al eigen werken van Cherakoui en voor Guillem ging ik zelfs naar Londen om te zien hoe zij met haar fantastische lijf, enorm lange benen en een zwaard een soort dansversie van Uma Thurman in Kill Bill neerzette.

Een paar jaar geleden zag ik in het Holland Festival een van Khans laatste voorstellingen waarin hij zelf danst: Until the Lions. Hierin danste hij met twee danseressen het verhaal van Amba, een prinses die zichzelf doodbrandt nadat ze is ontvoerd door een jager, om daarna te reïncarneren in een strijder. Een dag nadat ik de voorstelling zag, deed ik een workshop met de Amba uit het stuk en danste ik korte delen uit de voorstelling. Ik voelde mij even onderdeel van de choreografie en het verhaal.

Inmiddels danst Khan niet meer – vorig jaar moest ik door mijn vakantie zijn laatste performance op het podium missen. Hij blijft gelukkig wel dansstukken maken. Afgelopen herfst zag ik zijn laatste choreografie Outwitting the devil met zes dansers. Alle zes uit een andere leeftijdscategorie, de oudste is bijna zeventig jaar. Ook hebben ze een andere dansachtergrond. De een komt uit de klassieke balletwereld, een ander is een hiphopper. Maar ze zijn allemaal enorm goed. Net zo krachtig en soepel als Khan zelf.

De voorstelling is behoorlijk donker opgezet. Niet alleen het decor is in verschillende zwarten en grijzen gemaakt, ook de muziek is zwaar en ook angstaanjagend – het doet mij direct denken aan de muziek van Ben Frost in de Netflixserie Dark (frappant dat Khan ook veel met Frost heeft gewerkt). Ook het onderwerp van de voorstelling is geen lichte kost; de gevolgen van klimaatverandering. Dat zie je niet een op een terug in de voorstelling overigens. Khan gebruikt onder andere het verhaal van koning Gilgamesj als vergelijking voor hoe wij nu met de aarde omgaan. Het verhaal is het oudste heldenverhaal in dichtvorm. Koning Gilgamesj wil onsterfelijk zijn, maar wordt gestraft door goden nadat hij een moord heeft gepleegd, waarvoor hij een prachtig woud heeft verwoest. Daarmee is hij eigenlijk de duivel. En die duivel zit ook in ons. We willen altijd maar meer en anders en beter. En hebben daarbij de natuur niet gerespecteerd, die langzamerhand kapot gaat.

Outwitting the devil is op 26 maart te zien in Den Haag). Je kunt hier naar een inleiding van Internationaal Theater Amsterdam luisteren over Akram en de voorstelling.

credits
foto’s © Jean Louis Fernandez

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *