Een huis met geheimen

Het is lang geleden dat het voelde alsof mijn hoofd explodeerde. Dat was toen ik The Wild Duck van de Zwitsers/Australische regisseur Simon Stone zag in 2013. De hele voorstelling door werden dunne laagjes spanning op elkaar gelegd. Vergelijk het met een millefeuille dat ook uit vele laagjes bestaat. Als je het bakt en doormidden bijt, dan kraakt het. Net als mijn hoofd.
Ik kreeg datzelfde knetterende gevoel weer toen het einde van het eerste deel van Ibsen huis naderde. De muziek begon te stuiteren, het verhaal van de voorstelling zat in mij gevangen en probeerde uit alle macht daaruit te komen. Ik was blij dat het huis werd afgebroken. Het gaf, hoe tegenstrijdig dat ook klinkt, even rust.

Een gelukkige scène

In je huis zou je je veilig moeten voelen. Je komt thuis, steekt de kachel en de stereo aan, zet alvast een pan water op het fornuis om later de pasta in te koken, je schenkt wat te drinken in en luistert naar de verhalen van je huisgenoten. Je lacht en praat wat. Een gelukkige scène.

Maar niet in Ibsen huis van Simon Stone en het ensemble van Internationaal Theater Amsterdam (voorheen Toneelgroep Amsterdam). De regisseur heeft uit een aantal werken van de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen personages en thema’s gehaald en die al repeterend van tekst voorzien.
Op het podium staat in het midden een huis. Een soort chalet met veel glas zodat je goed naar binnen kunt kijken. Het is het vakantiehuis van de familie Kerkman. De inrichting is minimalistisch Scandinavisch design, maar dan van de vorige eeuw. Niettemin zou ik er kunnen wonen. Het huis is compleet. Alles zit erin: een keuken, eettafel, woonkamer, twee slaapkamers en een kantoortje.

De moeder die haar mond hield

Het stuk speelt zich af tussen 1964 en 2017 en gaat over een familie met geheimen. Er zijn elf acteurs en ze spelen de verschillende rollen in verschillende tijdperken. Actrice Maria Kraakman is de vrouw van architect Cees Kerkman en speelt ook Lena, de dochter van die vrouw, maar dan op oudere leeftijd.  Maarten Heijmans is de verloofde van Lena, maar later in het stuk ook Sebastiaan, de broer van Lena. Maarten vind ik echt geweldig spelen, en zingen! In al zijn kwetsbaarheid zingt hij een Joy Division-achtig lied (geschreven door Maarten zelf samen met Stefan Gregory).

Het huis draait rond als er door de verschillende jaren heen wordt gesprongen. Soms heel snel. Het duurt even voordat je door hebt wie wie wanneer is, maar na een tijdje went het en dan komen de drama’s aan het licht. En die komen hard binnen. Ik raak zo verdrietig door de gebeurtenissen en met mij meerdere mensen in het publiek. De familietrauma’s moeten wel bij velen herkenbaar zijn. Misschien niet direct bij jezelf, maar anders wel bij iemand die je kent, of heb je net de krant gelezen waarin een deel van de artikelen altijd gaan over wat mensen elkaar aandoen. Als je naar de foto kijkt boven deze blog, zie je een vrolijke groep mensen. Behalve de vrouw op de bank. En dat is het schrijnendste en ook het leugenachtigste van deze voorstelling: de moeder die haar mond hield.

Als ik de zaal uitloop, staat er een vrouw hard te praten: ‘Jongens, kijk wat vrolijker. Doe niet zo depressief, het toneelstuk is afgelopen, het echte leven is leuk!’ Nee mevrouw, denk ik, dat is het niet.

Ibsen huis in Internationaal Theater Amsterdam | t/m 22 dec

credit
© Jan Versweyveld

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *