Door andere ogen

Soms is iets nog leuker dan je van te voren had verwacht. Zo’n avond was Maurits& Marjolijn op 16 mei. Na een lange werkdag heb ik wel zin om naar het Mauritshuis te gaan, maar ben ook een beetje moe. Enkele uren later zit ik vol energie weer in de trein; wat fijn dat ik hier bij mocht zijn!

Maurits& is een avond waarop Emilie Gordenker (directeur Mauritshuis) even de sleutel van het Mauritshuis uit handen geeft aan een gastdirecteur. Deze avond wordt zes keer per jaar georganiseerd en de gastdirecteuren komen uit verschillende sectoren en vakgebieden. Eerder waren dit bijvoorbeeld Sjoerd van Schuylenburgh (nachtburgemeester van Den Haag), Frank IJpma (chirurg) en Corinne Koole (schrijver, journalist). Vanavond is Marjolijn van Heemstra gastdirecteur. De eerlijkheid gebied mij te vertellen dat er geen belletje rinkelde toen ik haar naam zag staan, hoewel ik de posters van haar voorstelling Stadsastronaut wel overal heb zien hangen, en haar boek En we noemen hem meerdere keren in de boekhandel heb zien liggen. Marjolijn van Heemstra dus, op haar website omschreven als; “Schrijver die theater maakt. Genuanceerde activist. Afgestudeerd in godsdienstwetenschappen. Veel vragen, soms een antwoord. Dichter. Onderzoeker.”

Geschiedenis als levende aanwezigheid

Iets na 19.00 uur opent Emilie Gordenker de avond en geeft zij het woord aan Marjolijn. Marjolijn vertelt over haar oud-oom Aarnoud van Heemstra, gouverneur van Suriname in de periode 1921-1928. Over de plaquette waar zijn naam op staat, nog altijd te zien boven op een berg in Suriname. Net als in En we noemen hem, een verhaal uit haar familie, waar haar familie volgens eigen zeggen misschien niet altijd even blij mee is. Het is een geschiedenis waar ze pas net, samen met haar zus, is ingedoken en waar ze nog veel vragen over heeft. Gasten die ook vragen hebben, of misschien wel antwoorden, kunnen vanavond van de gelegenheid gebruik maken om met Marjolijn en haar zus thee te drinken. Marjolijn is op zoek naar ‘beelden’ rondom haar oud-oom, overeenkomstig met de tentoonstelling in Het Mauritshuis Bewogen Beeld – Op zoek naar Johan Maurits. In deze tentoonstelling wordt gekeken naar de beeldvorming rondom de naamgever van het museum en de perspectieven op zijn reputatie van toen naar nu. Dit beeld verschuift steeds, en zo ook de mening die over hem wordt gevormd. Helden van vroeger vallen nu van hun voetstuk en andersom. Marjolijn noemt het ‘de geschiedenis als levende aanwezigheid’. Marjolijn is charismatisch op het podium; ze neemt me mee in haar verhaal, maakt af en toe een grapje. Een interessante, welbespraakte vrouw. Ik vraag me af waarom ik haar nooit eerder heb gezien.

Voor ieder wat wils

In de tentoonstellingszaal vertelt gids Margreet over Johan Maurits, het Suikerpaleis en zijn tijd als Gouverneur in Brazilië. Meer mensen vinden dit interessant, want het blijft lang druk in de zaal. Net daarbuiten zijn we getuige van een mini-concert van Nienke Nasserian onder begeleiding van Boudewijn Willems. Ik ben onder de indruk van haar zang en zijn spel, dat wordt versterkt door de akoestiek in de hoge ruimte. Na afloop loop ik nog even de nu bijna uitgestorven tentoonstellingszaal in, een gekke gewaarwording omdat het even daarvoor nog zo druk was. Tof om de zaal bijna voor mij alleen te hebben! We hebben allemaal een boekje gekregen waarin Marjolijn voor een aantal van haar favoriete schilderijen een stuk heeft geschreven. Het zijn mooie stukken, die passen bij de schilderijen.

Nu ik er toch ben neem ik ook even een kijkje bij de tentoonstelling Rembrandt en het Mauritshuis en natuurlijk loop ik langs Het meisje met de Parel van Vermeer, het schilderij waarvoor ik ongeveer 14 jaar geleden voor het eerst in Het Mauritshuis kwam. Ook hier bij de vaste collectie is een gids aanwezig, en zij neemt mij en andere gasten mee in haar verhaal over hoe het Mauritshuis er uitgezien moet hebben in de tijd van Johan Maurits. Het interieur bestond voornamelijk uit tropisch hardhout en de souvenirs die Johan Maurits vanuit Brazilië had meegenomen. Deels gaf hij zijn verzameling weg (bijvoorbeeld aan het Deense Koningshuis), deels werd het vernietigd door een grote brand in 1704. Tijdens de wederopbouw werd er een moderner tintje gegeven aan het interieur, dat nu nog steeds voor ons te zien is. Ondertussen zitten Marjolijn en haar zus iets verderop met thee en gasten aan tafel; er worden met name veel vragen gesteld en misschien ook antwoorden gegeven. Ik luister een tijdje mee en ga dan terug naar de Foyer, waar muziek is, en een hapje en een drankje.

Een woordje wisselen

Daar, in de Foyer, zit al de hele avond een jongeman aan een tafel, achter een typemachine. Af en toe schuift er iemand aan. Het is Sjaak Kroes, woordkunstenaar van de Woordenwisseling. Ik ben nieuwsgierig wat hij doet, en hij vertelt dat hij aan de hand van korte gesprekken met gasten van vanavond een gedichtje voor hen maakt. Hij staat op het punt er één voor te dragen, iets wat hij één op één doet, dus meng ik mij weer in het overige publiek. Wanneer de gelukkige dame wegloopt vraag ik naar haar ervaring, en zij vertrouwt mij toe echt onder de indruk te zijn. Ik schuif ook even aan en we praten wat. Een gedichtje bewaren we voor de volgende keer, want ik ga graag eens met Sjaak mee op pad.

Ik ben al zo vaak in dit museum geweest, maar het is weer als nieuw als je kijkt door andere ogen. Ik glimlach wanneer ik naar Den Haag CS loop; het was een mooie avond!

Ben je nieuwsgierig geworden naar Maurits&? De eerstvolgende vindt plaats op 13 juni. Humberto Tan is op deze avond de gastdirecteur. Zie hier meer informatie.

Credits
Foto’s © Fred Ernst Fotografie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *